Juli

In de eerste update besprak ik lentesignalen in de kunst, de muziek, het net en televisie, doorbraken in technologie en de ‘Ubuntu’economie. Dit keer meer over emancipatie, lentepolitiek en waardenetwerken.

1. Waardenetwerken.
Het gonst in de virtuele wereld van de initiatieven. Ikzelf heb in verschillende landen geschreven aan mijn boek, dankzij Home Exchange. Waardenetwerken zijn interessant omdat ze een wereld openen waarin zonder financiële transacties waarde gecreëerd wordt. Je huis voegt aan een vakantie geen waarde toe. Binnen een ruilnetwerk echter creëert een ‘waardeloos’ huis enorme vakantiemeerwaarde: comfort, een tuin, keuken, privacy, geen hotelkosten.

Waardecreatie binnen flexibele netwerken inspireert en voedt een nieuwe economie. Gelegenheidsformaties van individuen verbinden hun persoonlijke kennis en ervaring tijdelijk aan die van anderen om een product of dienst tot leven te brengen. Daarna stappen de deelnemers aan het waardenetwerk elk in een nieuw netwerk. De ‘Twittercloud’ geeft een mooi grafisch voorbeeld. Binnen deze nieuwe economie moet men vooral ‘durven vragen’, financiële transacties zijn eerder uitzondering dan regel. Een denker als Martijn Aslander reist de gehele wereld af om te vertellen over zijn principe van ‘waardebepaling achteraf’: pas nadat hij geleverd is kun je werkelijk bepalen wat je bijdrage waard was. Door het gehele land worden op dit moment ‘Durf Te Vragen’ sessies gehouden en ze haalden verleden week al het NOS Journaal. Nieuw is het project ‘Sociale Overwaarde’. Het idee: veel waarde ligt op de verkeerde plek onbenut te zijn of zich onnuttig te voelen. Door bestaande ‘overwaarde’ op te sporen en te koppelen kan nieuwe waarde gecreëerd worden, of het nu gaat om oud hout of financiële kennis.

Waardenetwerken ontstaan binnen sociale netwerken of servicenetwerken als Seats2Meet. Seats2Meet verhuurt vergaderruimte. De unieke propositie: gratis werkruimte, koffie en lunch voor ZZP-ers. Die ZZP-er is extreem actief binnen sociale netwerken en verspreidt zo zonder marketingkosten de S2M-boodschap. Ronald van den Hoff: “Ik heb minder dan vijf klanten die nog enig volume hebben, maar duizenden klanten die minder dan vijfhonderd euro omzet doen per jaar.” S2M is een gonzende bijenkorf vol kleinschalige initiatieven en één van die kraamkamers van lenteontwikkelingen. Een ander fenomeen is @Slijterijmeisje. Een afgelegen slijterij in Breskens tovert ze door middel van sociale media om in een landelijk bekende internetleverancier. Haar zelf ontwikkelde product ‘zeewierjenever’ maakt dankzij Twitter een gestage opmars. Reclame is overbodig. Het zijn nog kleinschalige voorbeelden, maar ze zullen enorme invloed hebben, de komende jaren.

2. Een nieuwe emancipatiegolf?
In ‘de Seizoenen van de Tijdgeest’ noem ik ‘Easy Rider’ en “Thelma & Louise’ typerende films voor respectievelijk de lenteperiode tussen 1966-1971 en die tussen 1989-1994. Lente staat voor vrijheidsidealen en het doorbreken van taboes. Easy Rider (1969) vertelt het verhaal van twee mannen die uit de beperkende sociale normen van hun tijd breken. Thelma & Louise (1991) thelmaandlouise1doet hetzelfde voor twee vrouwen. Een goede kandidaat voor de aanstormende lente zou het verhaal zijn van twee Marokkaanse Nederlanders, die de beperkingen en vooroordelen in het land waar hun ouders ooit heen trokken niet langer accepteren. Nu is er nog veel – winters getinte -- aandacht voor het uitschelden en bedreigen van homo’s en joden in bepaalde wijken van grote steden. De opwinding is terecht. De extreme buitensluiting komt echter van twee kanten en zal pas minderen wanneer ook Marokkaans-Nederlandse jongeren een basis van trots en zelfrespect hebben. Er is hoop. Verleden jaar zomer werden positieve nieuwsfeiten door de meeste media nog genegeerd: moskeeën in Amsterdam stelden hun deuren open voor de buurt en een imam in Eindhoven sprak zich uit tegen homodiscriminatie, bezocht een slachtoffer en betuigde hem zijn steun. Dit jaar neemt het aantal initiatieven toe. En ook de media aandacht.
Moslimvrouwenorganisatie Al Nisa lanceerde op 26 mei met veel humor – en dat is op zich al vernieuwend -- ‘Echt Nederlands’: een serie posters.
Dia1
Een statement om de kracht van diversiteit zichtbaar te maken, noemt de organisatie het zelf. Steeds meer nieuwe organisaties bemoeien zich vanuit de biculturele achterban met integratiebeleid.
Izz ad-Din Ruhulessin (23) studeert politicologie en stelt zich kandidaat voor een lentescenario waarin à la Easy Rider tegen de sociale code aangetrapt wordt: “We zijn staatsburgers van Nederland en laten ons niet langer als koloniaal onderdanen behandelen. Nederland is ons land; wij zijn mede-eigenaars. […] Wij horen hier. Wij zijn hier. Wij kruipen niet. En zijn bereid de harde confrontatie aan te gaan met een ieder die het lef heeft om dit te betwisten.”
De toon is gezet: biculturele Nederlanders gooien hun anker uit binnen de Nederlandse cultuur, sprekend vanuit eigen trots en eigen karakter. Een andere minderheid ging hen voor, een cyclus geleden: door middel van Roze Zaterdag en later de grachtenparade lieten ook homo’s zien dat ze onlosmakelijk bij Nederland horen en toonden ze de trots en de bijzonderheid van het homoseksuele volksdeel. Nog even en Nederland maakt kennis met MarocPride en het Kuscous-festival.

3. Politieke lente?
De politiek leek zich na de verkiezingen in een impasse te bevinden, niet zo vreemd, aan het einde van een winterse periode. Nog steeds sluiten analisten een ‘nationaal’, meer winters getint kabinet (VVD-PvdA-CDA) niet uit, maar het vernieuwende PaarsGroen maakt op dit moment de meeste kans. Het protest tegen wat in toenemende mate een ‘ten dode opgeschreven systeem’ wordt genoemd, komt in ieder geval op gang. Verschillende deskundigen pleiten voor nieuwe kiesstelsels, nieuwe besluitvorming, nieuwe politiek. Margriet van der Linden en Jort Kelder verzetten zich in DWDD tegen wat zij noemen ‘het zeurtoontje’ van ‘de oude garde’ journalisten: “dat politici ondervraagd worden alsof ze dienen te weten hoeveel een halfje wit kost!” Een jongere generatie zoekt naar ‘nieuwe geluiden’, waarin ze zichzelf en hun leeftijdsgenoten herkennen. Een vooruitstrevende, niet per se linkse of rechtse politiek, waarin oude grenzen doorbroken worden, waarin vrij denken mogelijk is: de samenwerking tussen VVD, D’66 en GroenLinks zou zo’n nieuwe manier van coalitievorming zijn. Ikzelf schreef er voor de site www.Joop.nl een opinie over.

4. Biotechnologie?
Ik schreef er vorige keer al uitgebreid over. Ik kan het toch niet laten snel nog twee kleine updates mee te geven. Biotech is de door mij meest verwachte (en soms gevreesde) lentegolf. Op het terrein is van alles in beweging, na 10 jaar radiostilte: (http://extra.volkskrant.nl/opinie/artikel/show/id/6214). Laatste nieuws: over twintig jaar kan de dokter een nieuwe lever voor ons printen. Zie ook de video:

Door terug te kijken en de seizoenen van de tijdgeest te volgen, kunnen we vooruit zien en aannames maken. Bovenstaande is maar een greep uit de mogelijke ontwikkelingen voor een komende lente. Dat die lentedoorbraken eraan komen is wel zeker. Na een periode van relatieve stilstand volgt altijd een periode van snelle vooruitgang. Ook in de tijdgeest volgt na iedere winter vanzelf een lente. En van deze lente kunnen we minimaal vijf jaar genieten!

Tom Kniesmeijer, juli 2010.

Comments are closed.

-->