John Altman!
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Zondagmiddag 14 november 14.00 neemt Tom het eerste exemplaar van het boek ‘What would John Do?’, het boek dat hoort bij het nieuwe – vanzelfsprekend fair trade – koekjesmerk John Altman. Die koekjes zijn er tevens gratis te proeven, in Coffee Company. Iedereen is welkom: http://gummo.nl/Altman/Uitnodiging2.html
Allereerste TrendRede
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Tom Kniesmeijer is de initiator van de allereerste TrendRede van Nederland. Negen trendwatchers verenigen zich in een collectief statement over de toekomst. Omdat ze vinden dat Nederland behoefte heeft aan duiding en de blik weer vooruit moet richten. Op 9 november werd de TrendRede uitgesproken in Seats2Meet Utrecht, onder grote belangstelling van publiek en pers.
Via de site van de TrendRede is de complete tekst te downloaden en is ook de opname te zien van de drie sprekers die ieder een deel van de gezamenlijke tekst voorlazen.
Wie wil horen hoe nu zo’n TrendRede tot stand komt, kan hier klikken. Tom vertelt het een en ander over het proces om tot dit resultaat te komen.
Schreeuwen zonder gehoord te worden?
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Jonathan Franzen schijnt een meesterwerk geschapen te hebben met zijn nieuwe boek Freedom. De schrijver deed volop interviews rondom de verschijning van de Nederlandse vertaling, deze week. Het is een boek dat ook ik zeker ga waarderen, als de interviews een maatstaf vormen. De roman treft de tijdgeest scherp, alhoewel dat volgens Franzen zelf geen criterium vormt voor een goed boek.
Franzen laat zich in NRC wél verleiden tot stevige uitspraken over de actualiteit. “Tegenwoordig zitten we met een onregeerbaar land, bevolkt door kiezers die zich gedragen als kleine kinderen van wie het hoofd op hol is gebracht door elektronische speeltjes. Ik krijg steeds meer het gevoel dat niemand meer volwassen wil worden; we willen allemaal vijftien zijn, en het vervelende is dat juist vijftienjarigen uit alle macht vasthouden aan zogenaamde ‘persoonlijke vrijheden’. Oftewel: ze doen alleen maar hun eigen zin. Het land is sociaal-economisch in verval en we slagen er niet in om daar op een verantwoordelijke manier mee om te gaan. President Obama is een eenzame volwassene die moet opboksen tegen een roedel kinderlijke senatoren en dito kiezers.” Verander drie woorden en het gaat over Nederland. Naast het onverantwoorde eigen zin doordrijven, ziet Franzen ook een grote woede: “Daar komt bij dat het openbare leven onder invloed van het internet totaal versplinterd is. Iedereen kan zijn zegje doen, hoor je overal, en niemands mening is beter dan de andere. Maar dat betekent ook dat jouw mening niet gehoord zal woren, and that’s a recipe for rage. Tegenwoordig ben je vrij om boze dingen te schreeuwen die niemand zal horen.” Geweldige quote, die laatste zin.
Franzen eindigt zijn roman optimistisch. Ook ik denk dat uiteindelijk de wal het schip weer keert en dat we een nieuwe tijdgeest binnenglijden. Ik merk het aan de lezingen die ik geef: mensen mengen zich actiever in de discussie, vragen meer naar de toekomst; men is moegeschreeuwd en op zoek naar een uitweg uit de huidige culturele – winterse – impasse. Ze warmen zich aan de discussie over de Seizoenen van de Tijdgeest en de door mij voorspelde langzaam naderende lente. Vooral de achtergronden en successen van de netwerkcultuur die ik schets bieden hoop. Namelijk de hoop dat nieuwe samenspraak het eenzame schreeuwen naar de geschiedenis zal verwijzen.
Netwerkcultuur of niet, sommige ideeën, zoals een goed boek, ontstaan in stilte. En dat past wel weer bij de huidige winterse tijdgeest: de buitenwereld wegdrukken om de binnenwereld tot rust te brengen. Franzen: “als ik schrijf, sta ik om zeven uur op en ga naar mijn geblindeerde en geluiddichte kantoor. Daar zet ik voor alle zekerheid een noise cancelling koptelefoon op en ga aan het werk. Mijn verbeelding komt pas goed tot leven als ik zo weinig mogelijk impulsen van buitenaf krijg.”
Nederland lijkt ondertussen al aardig op zo’n geblindeerde en geluiddichte kamer. Ik kan niet wachten op de verbeelding die daarbinnen tot leven gaat komen!
Dead or Alive..
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Een week New York levert altijd wel weer nieuwe inspiratie en inzichten op. Vooral omdat ik deze week voornamelijk besteed heb aan het schrijven van de eerste TrendRede van Nederland, die op 9 november uitgesproken wordt. Maar daarover later meer. Tussen het schrijven door was er ruimte voldoende om bijvoorbeeld in het Museum of Arts & Design Museum (MAD) naar de veelbetekenende expositie Dead or Alive te gaan. “Dood of leven”, het is een typisch winters keuzecriterium – als je uitgaat van de Seizoenen van de Tijdgeest. Waar zit nog voldoende leven in, wat kappen we af en begraven we met zijn allen? Het was een schitterende tentoonstelling, een van de meer indrukwekkende die ik gezien heb. Nederlandse bijdragen waren er ook, onder andere van een van mijn favorieten, ook genoemd in het boek: Levi van Veluw. Goede foto’s van hem, maar er was nog mooier werk. Veel kunstenaars maken gebruik van dode natuur, beenderen en zelfs een tot diamant samengeperst kanariepietje ontbrak niet, in één van de werken. De een zijn dood is de ander zijn kunstwerk. Het is symbolisch voor afscheid nemen en opnieuw beginnen. Daarmee staat de tentoonstelling wat mij betreft ook symbool voor de overgang van winterse tijdgeest naar lentetijdgeest, waar we op dit moment tegenaan zitten te hikken in de westerse wereld. Opnieuw beginnen en op de restanten van het oude iets volkomen fris creëren, ik zag het zomaar gebeuren, in het MAD. Kijk zelf eens rond op hun site
Erwin Olaf: een foto voor elk seizoen.
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Vanavond is Erwin Olaf Zomergast. Terecht. Zijn carrière als fotograaf leest als een tijdbalk van de tijdgeest. In het boek zijn dan ook twee pagina’s aan hem gewijd. Chessmen is in de lenteperiode van eind jaren 80/begin jaren 90 een taboedoorbrekende SM-interpretatie van schaakstukken, uitgebeeld door naakte en met touwen en maskers ingesnoerde modellen, niet alleen sportschool-lichamen maar ook volvette vrouwen en dwergen. Olaf weet ook de zomerse tijdgeest van de jaren negentig goed te vangen. Met Mind of their own (mentaal gehandicapten die nadenkend de camera inkijken) en Mature (‘vrouwen op leeftijd’ die poseren als pin up) vangt hij kwetsbare groepen in een eigen wereld, waarmee ze een onverwachte laag van de eigen persoonlijkheid tonen.
Na de optimistische energie van de zomer volgt de polarisatie van de herfst: fotoserie Royal Blood bevat de wit-op-witte foto van ‘n prinses Diana-lookalike met een enorme wond in de arm; er steekt nog half een Mercedeslogo uit. Daarna volgt Paradise, een donkere en barokke onderwereld van ontspoorde clowns. In iedere foto ligt de totale gekte op de loer. Olaf zelf over deze fotoreeks: “Paradise is de studie van het kwaad, waarin de clowns het kwaad vertegenwoordigen en de vrouwen het kwetsbare. Dat kwetsbare is de vrijheid van meningsuiting. Mensen behoren zich niet vanuit hun kerk, moskee of burgerlijke truttigheid te bemoeien met het leven van een ander.”
Na het heftige, boze Paradise kiest hij voor nostalgie en beschouwend sentiment in fotoseries als Rain, Hope en Grief. Olaf voelt de tijdgeest opnieuw prima aan: zowel qua vorm (pure fotografie) als thema (rouw, melancholie). Dat wil niet zeggen dat de foto’s braaf zijn. Of het nu de vrouw met de opgezwollen armen in de kapsalon is die net vreselijk nieuws te horen heeft gekregen maar nog niet weet hoe ze moet reageren, of de leraar uit de serie Hope die met neergeslagen ogen nèt langs het meisje in het net iets te strakke truitje kijkt, de foto’s blijven verontrustend, ook in hun setting van bruin skai en kamerbreed tapijt. Ze delen echter een reflectief element, nemen wat meer afstand dan de agressieve beelden uit de herfst of de trotse levenslustige ‘in your face’ portretten uit de zomerperiode. Voor de Volkskrant gaat Olaf in 2009 nog veel verder terug in de geschiedenis. Zijn portretten van geïnterviewden zijn geïnspireerd op de Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw.
“Maar…ik ga ook weer buiten de lijntjes kleuren hoor” zegt Olaf zelf in een interview met Miljonair (2008). Ik hoop het maar. We hebben ondertussen weer behoefte aan kunstenaars die de lente een zetje geven..
Tom Kniesmeijer is psycholoog.