Wat U2 bedrijven leert..
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
2012. Het is het eerste volledige lentejaar. Eindelijk komt er weer ruimte voor vernieuwing en experiment (Nog niet op de hoogte van de seizoenen en hun betekenis? In de balk rechts kun je de verschillende seizoenen aanklikken). De omslag vanaf een winterperiode kan moeilijk en zwaar zijn: van retrodenken, inperking en experimenteerangst naar losgooien en uitproberen. De NTR zond op nieuwjaarsdag een documentaire uit die deze worsteling fraai illustreert. De band U2 zat aan het einde van de vorige winterperiode, in 1988, totaal vast en dacht aan opheffen. Ze hadden eind jaren tachtig het imago van een megalomane rockband verworven, een stadionact die zichzelf overschreeuwt en zijn authenticiteit ergens tijdens het toeren kwijt is geraakt. Hoe ga je daarmee om? De band besluit om zijn intrek te nemen in Berlijn, de stad waar precies op dat moment de muur valt. De muziekcultuur breekt overal los. Vanuit Manchester bijvoorbeeld komen in 1989 allerlei nieuwe bands op die voor het eerst rock en dance effectief koppelen.
De documentaire beschrijft het moeizame proces waarin U2 probeert om binnen de heftige nieuwe lenteperiode vanaf 1989 een geheel nieuwe eigen sound te ontwikkelen. De strijd, de wanhoop en de neiging om het op te geven, het wordt allemaal geïllustreerd met beelden en oude opnames. Dan ontaardt een van de vele experimenten ineens in het nummer One. De inspiratie laait op. De bandleden benoemen het zelf. Ze moesten door de hel van het opgeven van hun verleden, al het succes, alle zekerheden heen en het aandurven om volledig nieuw terrein te verkennen. En dat langzaam eigen maken. En bij One weten ze het ineens alle vier weer: dit is nieuw én goed. Boeiend! Ik ben eigenlijk nooit een hele grote U2 fan geweest, maar ook ik viel voor het eindresultaat, Achtung Baby, uit 1991.
Twee jaar lang vocht de band om de eigen authenticiteit een nieuwe relevantie te geven. Het is ze gelukt. Toen. Maar het is knap van ze dat ze anno 2011 opnieuw durven te reflecteren, nu alweer een nieuwe lente aanzwelt. Een goede les voor alle bands die aan het eind van een winterperiode zitten en hun eigen succesformule blijven uitmelken omdat ze nog niet durven experimenteren. De les: wie niet meebeweegt beweegt vanzelf richting irrelevantie.
En bij bedrijven is het verhaal natuurlijk precies hetzelfde. Aan het eind van de winter is het tijd om de vraag te stellen: kunnen we nog bij onze authenticiteit komen? En daar nieuwe energie uitpeuren? Of wachten we af? Zoals Levi’s, in dezelfde tijd als deze U2 documentaire speelde, afwachtte en begin jaren negentig ineens voorbij werd gestreefd door Diesel en G-Star? Ik schreef het al vaker: bedrijven kunnen veel leren van de populaire cultuur.
De U2 documentaire sluit af met een ferme uitspraak: “You have to risk it. All.” Soms is het er weer de tijdgeest voor. Welkom in 2012!
Tom Kniesmeijer is psycholoog.