Erwin Olaf: een foto voor elk seizoen.
Geschreven door Admin | Geplaatst onder Nieuws
Vanavond is Erwin Olaf Zomergast. Terecht. Zijn carrière als fotograaf leest als een tijdbalk van de tijdgeest. In het boek zijn dan ook twee pagina’s aan hem gewijd. Chessmen is in de lenteperiode van eind jaren 80/begin jaren 90 een taboedoorbrekende SM-interpretatie van schaakstukken, uitgebeeld door naakte en met touwen en maskers ingesnoerde modellen, niet alleen sportschool-lichamen maar ook volvette vrouwen en dwergen. Olaf weet ook de zomerse tijdgeest van de jaren negentig goed te vangen. Met Mind of their own (mentaal gehandicapten die nadenkend de camera inkijken) en Mature (‘vrouwen op leeftijd’ die poseren als pin up) vangt hij kwetsbare groepen in een eigen wereld, waarmee ze een onverwachte laag van de eigen persoonlijkheid tonen.
Na de optimistische energie van de zomer volgt de polarisatie van de herfst: fotoserie Royal Blood bevat de wit-op-witte foto van ‘n prinses Diana-lookalike met een enorme wond in de arm; er steekt nog half een Mercedeslogo uit. Daarna volgt Paradise, een donkere en barokke onderwereld van ontspoorde clowns. In iedere foto ligt de totale gekte op de loer. Olaf zelf over deze fotoreeks: “Paradise is de studie van het kwaad, waarin de clowns het kwaad vertegenwoordigen en de vrouwen het kwetsbare. Dat kwetsbare is de vrijheid van meningsuiting. Mensen behoren zich niet vanuit hun kerk, moskee of burgerlijke truttigheid te bemoeien met het leven van een ander.”
Na het heftige, boze Paradise kiest hij voor nostalgie en beschouwend sentiment in fotoseries als Rain, Hope en Grief. Olaf voelt de tijdgeest opnieuw prima aan: zowel qua vorm (pure fotografie) als thema (rouw, melancholie). Dat wil niet zeggen dat de foto’s braaf zijn. Of het nu de vrouw met de opgezwollen armen in de kapsalon is die net vreselijk nieuws te horen heeft gekregen maar nog niet weet hoe ze moet reageren, of de leraar uit de serie Hope die met neergeslagen ogen nèt langs het meisje in het net iets te strakke truitje kijkt, de foto’s blijven verontrustend, ook in hun setting van bruin skai en kamerbreed tapijt. Ze delen echter een reflectief element, nemen wat meer afstand dan de agressieve beelden uit de herfst of de trotse levenslustige ‘in your face’ portretten uit de zomerperiode. Voor de Volkskrant gaat Olaf in 2009 nog veel verder terug in de geschiedenis. Zijn portretten van geïnterviewden zijn geïnspireerd op de Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw.
“Maar…ik ga ook weer buiten de lijntjes kleuren hoor” zegt Olaf zelf in een interview met Miljonair (2008). Ik hoop het maar. We hebben ondertussen weer behoefte aan kunstenaars die de lente een zetje geven..
Tom Kniesmeijer is psycholoog.